ข้อเสนอมาตรการต้านโกง

โดย ACT โพสเมื่อ Dec 29,2025

ข้อเสนอเพื่อการปฏิรูปประเทศด้านการต่อต้านคอร์รัปชัน

เสนอต่อ กมธ. ด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแลประพฤติมิชอบ สภาปฏิรูปแห่งชาติ

1. กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม

1)      กำหนดให้คอร์รัปชันการต่อรัฐเป็นคดีที่ประชาชนเป็นผู้เสียหาย

2)      แก้ไขหรือออกกฎหมายเพิ่มเติม ให้เป็นไปตามหลักการของอนุสัญญา UNCAC 2003 เช่น กฎหมายการขัดกันแห่งผลประโยชน์ การติดตามทรัพย์สินคืนจากต่างประเทศ การติดตามตัวผู้ร้ายข้ามแดน การบังคับใช้กฎหมายที่เป็นธรรมและมีบทลงโทษรุนแรง ฯลฯ

3)      ให้มีศาลคดีคอร์รัปชัน และกำหนดให้คดีคอร์รัปชันเป็นคดีอาชญากรรมร้ายแรง ที่เป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของชาติ เศรษฐกิจและสังคม ที่มีโทษรุนแรงและไม่มีการรอลงอาญา

4)      ปกป้องผู้ชี้เบาะแสกลโกง โดยออกกฎหมายป้องกันการฟ้องปิดปาก (Anti-SLAPP Law) หรือแก้ไขกฎหมายหมิ่นประมาท เพิ่มภาระให้ผู้ฟ้องคดีในการพิสูจน์ข้อกล่าวหา

5)      ให้ไทยเข้าเป็นสมาชิกของอนุสัญญาต่อต้านคอร์รัปชันของ OECD Anti-Bribery Convention

6)      ใช้มาตรการทางภาษี - การตรวจสอบการเสียภาษีรายได้ย้อนหลัง เป็นมาตรการในการตรวจสอบที่มาของทรัพย์สินนักการเมืองและข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ เช่น ผู้สมัครรับเลือกตั้ง ส.ส. ต้องแสดงข้อมูลและรายการการเสียภาษีรายได้ย้อนหลัง 3 ปี

7)      ใช้มาตรการตรวจสอบ – ควบคุมการเคลื่อนไหวของเงินและที่มาของรายได้จำนวนมาก เมื่อเจ้าหน้าที่รัฐคนใดได้มาอย่างผิดปรกติ

8)      กำหนดมาตรการเอาผิดลงโทษกับผู้ให้สินบนมากขึ้น ให้ศาลมีอำนาจลดโทษในคดีอาญาแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐที่กระทำผิดได้ หากได้มอบหลักฐาน ร้องเรียน ให้การเป็นประโยชน์ต่อ ป.ป.ช.หรือศาลอย่างเพียงพอ  

9)      ออก พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้าง และยกระดับศักยภาพของกรมบัญชีกลาง

10)  พัฒนาระบบบริการประชาชนด้วยเทคโนโลยี

11)  สนับสนุนโครงการสร้างมาตราฐานที่โปร่งใสในกระบวนการให้บริการของภาครัฐ (Service Level Agreement - SLA) ที่ กพร. และภาคเอกชนกำลังร่วมกันจัดทำ เพื่อลดความเสี่ยงคอร์รัปชัน และการให้สินบนเจ้าหน้าที่

12)  ออกกฎหมายควบคุมการโฆษณาประชาสัมพันธ์ของหน่วยงานของรัฐ โดยให้ชี้แจงเหตุผลและเปิดเผยรายละเอียดค่าใช้จ่าย ห้ามทำไปโดยเน้นการประชาสัมพันธ์ตัวบุคคล

13)  ห้ามบุคลากรในกระบวนการยุติธรรม ดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการรัฐวิสาหกิจ

14)  แก้ไขกฎหมายและระเบียบที่เป็นเงื่อนไขให้เกิดการคอร์รัปชัน เช่น ตัดลด/ยกเลิกกฎหมายที่หมดความจำเป็นหรือล้าสมัย ทบทวนกฎหมายที่ยอมให้เจ้าหน้าที่รับสินบนรางวัลนำจับได้

15)  ออกกฎหมายควบคุมการโฆษณาประชาสัมพันธ์ของหน่วยงานรัฐ

2. การรณรงค์ปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม

1)      สนับสนุนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการต่อต้านคอร์รัปชัน และสร้างความโปร่งใสภาครัฐ

2)      ผู้บริหารและผู้นำของประเทศต้องมีมาตรฐานจริยธรรมขั้นสูง

3)      สนับสนุนให้นำหลักสูตรการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมและการต่อต้านคอร์รัปชัน  เช่น หลักสูตรโตไปไม่โกง มาใช้ในการเรียนการสอนของเด็กและเยาวชนทั่วประเทศ

4)      ระบบการบริหารงานบุคคลในหน่วยงานของรัฐ ต้องยึดหลักคุณธรรม (Merit System)  กระบวนการสรรหาโยกย้ายควรมีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจน โปร่งใส ป้องกันการใช้อำนาจและอิทธิพลโดยมิชอบ

5)      รัฐต้องเป็นผู้รณรงค์สร้างการรับรู้ถึงผลร้ายของคอร์รัปชัน และสร้างวัฒนธรรมการต่อต้านคอร์รัปชัน ด้วยการให้งบประมาณหรือจัดสรรเวลาเพื่อการรณรงค์ทางสื่อสาธารณะอย่างมียุทธศาสตร์และต่อเนื่องอย่างน้อย 10 ปี โดยให้องค์กรวิชาชีพภาคเอกชนเป็นผู้ดำเนินงานร่วมกับสำนักงาน ป.ป.ช.

 

3. สร้างความเข้มแข็งขององค์กรอิสระฯ และหน่วยงานต่อต้านคอร์รัปชันภาครัฐ

1)      ให้ความสนับสนุนด้านงบประมาณและบุคลากรอย่างเร่งด่วน และ “เพียงพอกับการบริหารงานโดยอิสระ” แก่องค์กรที่ทำหน้าที่ต่อต้านคอร์รัปชัน เช่น ป.ป.ช. และ สตง. โดยมีการกำหนดงบประมาณอย่างน้อย ร้อยละ 0.3 ของงบประมาณแผ่นดิน

2)      ส่งเสริมสมรรถภาพขององค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ โดยปรับปรุงกระบวนการสรรหาบุคลากรและมีมาตรการคุ้มครองการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรทุกระดับในองค์กร

3)      สร้างมาตรการเพื่อบูรณาการการทำงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (เช่นตั้งคณะทำงานร่วม รัฐ /ประชาสังคม โดยไม่สังกัดภายใต้หน่วยงานใด นำโดยนายกรัฐมนตรี และใช้อำนาจ คสช.)

4. สร้างการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนและสร้างความโปร่งใส

1)      ปรับปรุง พ.ร.บ. ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 และออก พ.ร.บ.ควบคุมการโฆษณาประชาสัมพันธ์ของรัฐ (รัฐบาลประกาศเป็นนโยบายทำเป็นแบบอย่างโดยไม่ต้องรอกฎหมายได้)

2)      การสร้างความโปร่งใสทางงบประมาณ โดยการจัดทำงบประมาณและเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับงบประมาณให้เป็นไปตามหลักสากล มีหน่วยงานทางวิชาการของรัฐสภาทำหน้าที่รวบรวม/ศึกษา

3)      กำหนดให้ทุกรัฐวิสาหกิจต้องใช้มาตรฐานบรรษัทภิบาล (Corporate Governance) ในการบริหารจัดการเท่ากับบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

4)      เปิดให้ภาคประชาชนเข้ามาเป็นผู้สังเกตการณ์ในการจัดซื้อจัดจ้างโครงการขนาดใหญ่ของรัฐ โดยสามารถเข้าถึงข้อมูลได้เต็มที่อย่างไม่มีเงื่อนไข ด้วยการออกพระราชกฤษฎีกา “ข้อตกลงคุณธรรม” (Integrity Pact) ตามมาตรฐานของ Transparency International  ทั้งนี้อาจนำกลไกที่ปฏิบัติได้ผลดีในการตรวจสอบประเมินผลของนานาชาติ มาเป็นเครื่องมือร่วม เช่น โครงการ Construction Sector Transparency Initiative (CoST) สำหรับภาคการก่อสร้าง

 

5. การเลือกตั้งที่โปร่งใสเป็นธรรม

1)      ปฏิรูประบบการเลือกตั้ง ส.ส. และ อปท. ให้โปร่งใส เพื่อป้องกันไม่ให้คนโกงมีอำนาจ

2)      กำหนดบทลงโทษคดีโกงเลือกตั้งให้รุนแรง รวมถึงตัดสิทธิ์ทางการเมืองเพื่อให้เป็นเยี่ยงอย่าง 

 

องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย)

28 ตุลาคม 2557

 

ดร. มานะ นิมิตรมงคล ผู้พิมพ์/ปรับแก้

ข้อเสนอแนะ ก. ไม่ต้องทำทุกอย่างพร้อมกัน ข. เลือกสิ่งที่สร้างผลกระทบมาก ค. ทำเรื่องที่เป็นไปได้สูง

____________________________

หมายเหตุ

ข้อเสนอคุณบรรยง คตช